Vervelende types en wat je van ze kan leren

Je kent ze wel: van die collega’s of klanten die de energie uit je zuigen. Die gedrag vertonen dat jou mateloos irriteert. Dat je denkt: ”o nee, wat een klager/zeikerd/agressieveling/arrogantje/hysterisch type”…of: vul zelf maar in.         Iedereen heeft zo zijn eigen allergie wat betreft het gedrag van een ander.

In trainingen hoor ik deelnemers wel eens verzuchten: ”Ik kan echt niet tegen betweters, van die types die dan met je in discussie gaan terwijl ze niet weten waar ze over praten”. Ik vraag hen er ook wel eens naar, welk gedrag hen irriteert of wat ze lastig vinden. En dan komen er allerlei types voorbij: de één heeft moeite met mensen die emotioneel worden, de ander kan niet tegen mensen die claimend gedrag vertonen en weer een ander kan niet tegen ”zweverige” types.

 

irritatie

 

Wat je allergie ook is, het is allereerst handig dat je je er bewust van bent. En dat je weet wat je eerste neiging tot reageren is. Vaak weten deelnemers dat wel, ze kunnen dan ook precies zeggen wat het gedrag bij hen oproept.

In de gesprekken die ik dan oefen met de deelnemers, wordt duidelijk wat wel en niet werkt bij welk type. Zo werkt het bijvoorbeeld niet om mensen die erg in de slachtofferrol zitten, lang aan het woord te laten. Stel liever gerichte vragen en neem de regie. Bij dominante types is het niet effectief om de strijd aan te gaan, beter kun je open vragen stellen, zakelijk en concreet zijn.

En zo zijn er voor ieder type tips te noemen. Wat echter ook interessant is, is om te onderzoeken waarom bepaald gedrag bij jou irritatie oproept. Wat het nu precies is dat jou zo doet reageren. Want het feit dat dit gebeurt, zegt niet alleen iets over die ander, maar ook over jou. Ja, ik weet het, dat is niet leuk om te horen :). Het is namelijk jouw oordeel dat het gedrag van die ander lastig of vervelend is. Een ander heeft misschien helemaal geen moeite met het gedrag dat jij zo lastig vindt (een geruststelling:die heeft vast weer moeite met heel ander gedrag waar jij geen moeite mee hebt).

Diegene wiens gedrag jij als vervelend ervaart, houdt je eigenlijk een spiegel voor. Want behalve dat het gedrag voor jou lastig en irritant is, zit er ook een verlangen in van jou. Vaak heeft diegene die jou het bloed onder de nagels kan halen met z’n gedrag, ook iets waar jij stiekem ( ja stiekem, je geeft het niet graag toe!) meer van zou willen hebben. Door er op deze manier naar te kijken, focus je je op het positieve: wat valt er hier te leren? En die ander kun je toch niet veranderen, je hebt alleen invloed op je eigen gedrag.

De kernkwadranten van Daniel Hofman kunnen je hierbij helpen. In dit model gaat hij uit van positieve eigenschappen: er zijn geen slechte eigenschappen, maar te ver doorgeschoten eigenschappen.

Het model start met de kernkwaliteit. Iedereen heeft één of meerdere kernkwaliteiten. Vaak kunnen anderen  beter zeggen wat jouw kernkwaliteit is, omdat het voor jou vanzelfsprekend is: je ziet het niet zo snel van jezelf. Het is dat wat jou jou maakt. Iedere kernkwaliteit kan een valkuil worden, dat gebeurt als je er in doorschiet: teveel van het goede. Het is dat gedrag dat je laat zien als je onder druk staat. Het positief tegenovergestelde van je valkuil is je uitdaging. Dit kan ook gezien worden als een goede aanvulling op je kernkwaliteit, dat waar je meer van nodig hebt. Je kernkwaliteit maakt ook duidelijk waar je waarschijnlijk moeite mee zult hebben: je allergie. Het blijkt namelijk dat mensen allergisch zijn voor teveel van hun uitdaging.

Hoe helpt dit nu in het omgaan met “vervelende” types? Stel dat jij moeite hebt met mensen die nogal drammerig zijn in jouw ogen. Dat is jouw allergie. Waar is dat teveel van? Laten we zeggen: daadkracht. Als je te daadkrachtig bent, kun je drammerig overkomen. Daadkracht is je uitdaging. Jij kunt er meer van gebruiken. Daadkracht is weer het positief tegenovergestelde van besluiteloosheid: je valkuil. Besluiteloos kun je worden als je graag weloverwogen besluiten neemt en alle voors-en tegens goed tegen elkaar wilt afwegen voor je een besluit neemt (en hierin dus doorschiet). Zo komen we uit bij weloverwogen en dat is dus je kernkwaliteit!

In plaats van dat je je enkel ergert aan dat drammerige type, ben je het een en ander te weten gekomen over jezelf. Je kent nu je kernkwaliteit en je weet nu waarom drammerig gedrag je zo irriteert. En doordat je je bewust bent van je eigen gedrag en gedragspatronen, kun je kiezen voor een andere reactie. Je schiet niet in de ergernis (zonde van je tijd en energie) en vergroot zo je persoonlijke effectiviteit. Bovendien kan het helpen om je beeld van die ander wat bij te stellen: achter dat gedrag van die ander schuilt immers ook een kwaliteit. Diegene is wat doorgeschoten is zijn daadkracht en hé, dat is nou net datgene waar jij wel wat meer van zou kunnen gebruiken!

Leuk he?:) Ik zeg niet dat het makkelijk is, maar voor mij was dit destijds toen ik hiermee kennis maakte echt een eyeopener. Ik heb jarenlang behoorlijk moeite gehad met dominante types en juist: dat zei heel veel over mij.

Wat vind jij ”vervelende” types? En helpt het om er zo naar te kijken?

Ik hoor graag je reactie!

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *